{"id":248,"date":"2021-01-25T00:11:29","date_gmt":"2021-01-25T00:11:29","guid":{"rendered":"https:\/\/zagrajmywszachy.pl\/?p=248"},"modified":"2021-01-25T00:11:30","modified_gmt":"2021-01-25T00:11:30","slug":"pierwsze-kroki-w-swiecie-szachow-cz-4","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/zagrajmywszachy.pl\/index.php\/2021\/01\/25\/pierwsze-kroki-w-swiecie-szachow-cz-4\/","title":{"rendered":"Pierwsze kroki w \u015bwiecie szach\u00f3w cz. 4"},"content":{"rendered":"\n

Witajcie po przerwie! \ud83d\ude42
W ostatnim czasie nadmiar pracy nie pozwoli\u0142 mi na spokojnie usi\u0105\u015b\u0107 do bloga i odda\u0107 si\u0119 pisaniu, jednak korzystaj\u0105c z wolnego weekendu oto jest! Przed nami trzy ostatnie figury: ko\u0144 (skoczek), kr\u00f3lowa (hetman) i pionek. Zapraszam do lektury! \ud83d\ude42<\/p>\n\n\n\n

Skoczek<\/p>\n\n\n\n

Skoczek, czyli nasz szachowy konik jest jedn\u0105 z trudniejszych figur. Dla dzieci zw\u0142aszcza robienie nim pu\u0142apek jest k\u0142opotliwe z uwagi na „dziwny”, niestandardowy spos\u00f3b poruszania. Chodzi na kszta\u0142t literki „L”. Kt\u00f3r\u0105 mo\u017cemy przekr\u0119ca\u0107 w dowoln\u0105 stron\u0119. Bardzo popularne s\u0105 rymowanki typu: „Dwa do przodu, jeden w bok taki jest konika skok!”, chocia\u017c ja wol\u0119 m\u00f3wi\u0107 tak: „Jeden, dwa i w bok (…)”, albo „Najpierw dwa, potem w bok (…)”. Dodatkowo prawdziwe konie potrafi\u0105 skaka\u0107. Szachowy skoczek te\u017c umie – st\u0105d jego imi\u0119 \ud83d\ude42
Jako jedyna figura mo\u017ce przeskakiwa\u0107 nad innymi figurami. Zar\u00f3wno nad ma\u0142ymi pionkami jak i takimi wyyysokimi jak kr\u00f3l. Moja propozycja kolejno\u015bci wprowadzania zabaw jest nast\u0119puj\u0105ca:<\/p>\n\n\n\n

#1
Na \u015brodku planszy stawiamy skoczka i idziemy nim na spacer. Ruszamy si\u0119 po kolei – raz doros\u0142y, raz dziecko\/ci. Przy ka\u017cdym ruchu powtarzamy wierszyk skacz\u0105c z pola na pole. Czasami celowo pope\u0142niamy b\u0142\u0105d i sprawdzamy reakcj\u0119 dziecka. Na pocz\u0105tku mo\u017ce to sprawi\u0107 trudno\u015b\u0107 – potem b\u0119dzie coraz lepiej \ud83d\ude42<\/p>\n\n\n\n

#2
Na \u015brodku szachownicy stawiamy skoczka. Zaznaczamy z dzieckiem na zmian\u0119 pola kt\u00f3re „widzi konik”. Czasami warto si\u0119 pomyli\u0107 i da\u0107 szans\u0119 na „wytkni\u0119cie nam b\u0142\u0119du”.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n

#3
Za moment przyjdzie czas na zbijanie. Ale najpierw… zagadka:)
Ustawiamy pozycj\u0119 podobn\u0105 do tej na diagramie:<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n

… i zadajemy pytanie: „kt\u00f3rego pionka zbije konik? A mo\u017ce wszystkie na raz?”. Odpowiedzi zdarzaj\u0105 si\u0119 r\u00f3\u017cne. Jednak zazwyczaj s\u0105 prawid\u0142owe. Tylko tego na kt\u00f3rym stanie po wykonaniu ruchu. Dwa pozosta\u0142e przeskakuje – w ko\u0144cu to „skoczek” \ud83d\ude42<\/p>\n\n\n\n

#4
Zbijanie! Pozycja mo\u017ce by\u0107 dowolna – ogranicza nas jedynie wyobra\u017ania. Ustawmy du\u017co figur przeciwnika do zbicia, ale tak\u017ce nasze kt\u00f3re b\u0119dziemy musieli przeskoczy\u0107. Na przyk\u0142ad tak jak na obrazku poni\u017cej (zbijamy zgodnie z zaznaczonymi strza\u0142kami):<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Bia\u0142ych „przyjaci\u00f3\u0142” nie ruszamy!<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

#5
Bardzo fajna, chocia\u017c trudna, jest zabawa w wy\u015bcig konik\u00f3w. Na pocz\u0105tku ustalamy zasady, \u017ce w tej zabawie nie zbijamy si\u0119 nawzajem. Ustawiamy skoczki na polach startowych i wybieramy dwie mety. Jedna dla bia\u0142ych i druga dla czarnych. Przyk\u0142adowo tak:<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n

Wygrywa ten kto pierwszy dojdzie do mety. W zale\u017cno\u015bci od wybrania miejsca docelowego mo\u017cemy dobra\u0107 poziom trudno\u015bci. Im wi\u0119cej ruch\u00f3w wymaga doj\u015bcie skoczkiem – tym ci\u0119\u017cej. Zabaw\u0119 mo\u017cna r\u00f3wnie\u017c modyfikowa\u0107 dostawiaj\u0105c przeszkadzaj\u0105ce pionki w\u0142asne (do przeskoczenia) lub przeciwnika (do zbicia) itp.<\/p>\n\n\n\n

Hetman<\/p>\n\n\n\n

Kr\u00f3lowa ma na imi\u0119 hetman. Jest najsilniejsz\u0105 z szachowych figur! Ka\u017cda inna bierka do tej pory mia\u0142a tylko jedn\u0105 moc. Tymczasem kr\u00f3lowa ma a\u017c dwie – jest po\u0142\u0105czeniem go\u0144ca i wie\u017cy. Je\u015bli ma ochot\u0119 i\u015b\u0107 na ukos – idzie, je\u015bli woli prosto – prosz\u0119 bardzo \ud83d\ude42
Jednak zawsze, w ka\u017cdym ruchu, mo\u017ce wybra\u0107 tylko jeden spos\u00f3b poruszania. I chocia\u017c nie umie przeskakiwa\u0107 nad w\u0142asnymi figurkami jak skoczek to zdecydowanie jest najbardziej mobiln\u0105 postaci\u0105.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n

Gdy umiemy si\u0119 ju\u017c porusza\u0107 go\u0144cem i wie\u017c\u0105 to hetman nie powinien sprawi\u0107 wi\u0119kszej trudno\u015bci. Dlatego w\u0142a\u015bnie jego zawsze zostawiamy na koniec. Do tej pory przedstawi\u0142em zbi\u00f3r wielu uniwersalnych zabaw.
Najwa\u017cniejsza jest kolejno\u015b\u0107: Pokazujemy -> t\u0142umaczymy -> bawimy si\u0119. Podobnie jak przy innych figurach korzystamy z kolorowych akcesori\u00f3w do zaznaczania p\u00f3l, wsp\u00f3lnie ustawiamy figury do zbicia i pr\u00f3bujemy szuka\u0107 pu\u0142apek. Ja uwielbiam wszelkiego typu wy\u015bcigi
i „rywalizacj\u0119”, jednak niech ka\u017cdy sam dobierze zestaw zabaw taki jaki najbardziej jemu
i dzieciom odpowiada. A mo\u017ce niech same zadecyduj\u0105 w jaki spos\u00f3b chc\u0105 \u0107wiczy\u0107 i poznawa\u0107 kolejn\u0105 figur\u0119? \ud83d\ude42<\/p>\n\n\n\n

Pion<\/p>\n\n\n\n

I przyszed\u0142 czas na ostatni\u0105 figur\u0119. Moim zdaniem najtrudniejsz\u0105, cho\u0107 najmniejsz\u0105 i najs\u0142absz\u0105 \ud83d\ude42 Najbardziej k\u0142opotliwe dla dzieci jest zapami\u0119tanie, \u017ce piony jako jedyne inaczej si\u0119 poruszaj\u0105 a inaczej zbijaj\u0105. Do tego dochodzi problem ich poruszania si\u0119 tylko „do przodu”. Zw\u0142aszcza m\u0142odsze dzieci, kt\u00f3re maj\u0105 problem z perspektyw\u0105. Dlatego edukacj\u0119 matematyczn\u0105 zaczyna si\u0119 od nauki stron (lewa, prawa, prz\u00f3d, ty\u0142 itd.) oraz wyznaczania kierunk\u00f3w – tutaj matematyka i szachy maj\u0105 wsp\u00f3lny mianownik. Musimy wyt\u0142umaczy\u0107
i pokaza\u0107, \u017ce nasze pionki id\u0105 do przodu, ale te przeciwnika tak\u017ce, mimo, i\u017c id\u0105 w innym kierunku, poniewa\u017c druga osoba siedzi naprzeciwko nas i patrzy w nasz\u0105 stron\u0119. Zakr\u0119cone, prawda? \ud83d\ude09 Wi\u0119c zaczynamy zabaw\u0119! Spr\u00f3bujmy zapami\u0119ta\u0107 to w taki spos\u00f3b:<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n

Ka\u017cda szachowa armia sk\u0142ada si\u0119 z a\u017c 8 pion\u00f3w! Ale mo\u017ce policzmy, \u017ceby si\u0119 upewni\u0107 \ud83d\ude42
W pozycji startowej wszystkie pionki stoj\u0105 w swoim „zamku”. Znajduj\u0105 si\u0119 w nim p\u00f3ki nie wykonaj\u0105 ruchu. Mog\u0105 wtedy poruszy\u0107 si\u0119 na dwa sposoby: 1 lub 2 pola do przodu.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n

Jednak je\u015bli kt\u00f3ry\u015b wyjdzie z zamku, tzn. poruszy si\u0119, do ko\u0144ca partii traci ju\u017c mo\u017cliwo\u015b\u0107 ruchu o 2 pola. Potem b\u0119dzie m\u00f3g\u0142 ju\u017c tylko o 1. Oczywi\u015bcie pozosta\u0142e dalej maj\u0105 wyb\u00f3r! Do zamku nie mog\u0105 tak\u017ce wr\u00f3ci\u0107.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Strza\u0142ki pokazuj\u0105 przyk\u0142adowe mo\u017cliwo\u015bci<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

No i gdy ju\u017c wiemy jak si\u0119 ruszaj\u0105 to musimy powiedzie\u0107 jak zbijaj\u0105. Robi\u0105 to na skos o 1 pole
w kierunku w kt\u00f3rym chodz\u0105. Nie potrafi\u0105 zbija\u0107 na wprost. Gdy stan\u0105 naprzeciwko siebie to s\u0105 zablokowane.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Strza\u0142ki pokazuj\u0105 mo\u017cliwe zbicia dla bia\u0142ych<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

Po wyt\u0142umaczeniu zasad poruszania si\u0119 i zbijania pionk\u00f3w zawsze warto zada\u0107 dzieciom kilka zagadek. Przyk\u0142adowe ustawienia przedstawiam poni\u017cej:<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Czy bia\u0142y pion mo\u017ce zbi\u0107 czarnego?<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"
A czy teraz bia\u0142y pion mo\u017ce zbi\u0107 czarnego?<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"
A mo\u017ce teraz bia\u0142y pion potrafi zbi\u0107 czarnego?<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"
Jakie mo\u017cliwo\u015bci ma zaznaczony pionek?<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

I tak mo\u017cna w niesko\u0144czono\u015b\u0107 \ud83d\ude42 Warto ich wymy\u015bli\u0107 jak najwi\u0119cej, byle w granicach rozs\u0105dku, a tak\u017ce dobiera\u0107 poziom trudno\u015bci zagadek do wieku dziecka. Mo\u017ce dajmy i jemu jakie\u015b wymy\u015bli\u0107?<\/p>\n\n\n\n

Na koniec pozostaje ostatnia zabawa – w „bitw\u0119 pion\u00f3w”<\/em>. Ustawiamy wszystkie w pozycji startowej. Wygrywa ten kto pierwszy dojdzie kt\u00f3rymkolwiek swoim pionkiem do ko\u0144ca szachownicy! Wygrana b\u0119dzie dla dziecka na pewno bardzo motywuj\u0105ca. Na pocz\u0105tku warto r\u00f3wnie\u017c zrobi\u0107 kilka celowych „b\u0142\u0119d\u00f3w” i w razie potrzeby podpowiedzie\u0107 kilka dobrych ruch\u00f3w. Z czasem b\u0119dzie sz\u0142o na pewno coraz lepiej i lepiej! Po grze zmiana kolor\u00f3w i rewan\u017c! Bia\u0142y zawsze zaczyna \ud83d\ude42<\/p>\n\n\n\n

Celowo nie uwzgl\u0119dni\u0142em tutaj bicia w przelocie. Na pocz\u0105tku nie warto go wprowadza\u0107. Zw\u0142aszcza dzieciom m\u0142odszym. Nie komplikujmy zbytnio na pocz\u0105tku. Przyjdzie czas i na to \ud83d\ude42

Szachy to wspania\u0142a gra maj\u0105ca pozytywny wp\u0142yw na wszechstronny rozw\u00f3j dziecka. Jednak pami\u0119tajmy, \u017ce najwa\u017cniejsza jest zabawa – ma to by\u0107 przyjemno\u015b\u0107, a wtedy na pewno zostanie pasj\u0105 na lata, kt\u00f3ra w przysz\u0142o\u015bci przyniesie wspania\u0142e plony. <\/p>\n\n\n\n


Tym artyku\u0142em ko\u0144cz\u0119 seri\u0119 „Pierwszych krok\u00f3w w \u015bwiecie szach\u00f3w”. Mam nadziej\u0119,
\u017ce przedstawione tutaj zabawy i metody kt\u00f3re od lat stosuj\u0119 na swoich zaj\u0119ciach oka\u017c\u0105
si\u0119 przydatne. Przy wykorzystaniu odpowiedniej metodyki i odrobiny kreatywno\u015bci, ka\u017cdy
z pewno\u015bci\u0105 b\u0119dzie w stanie zagra\u0107 „pierwsz\u0105 prawdziw\u0105 parti\u0119” ze swoimi dzie\u0107mi. Powodzenia! \ud83d\ude42<\/p>\n\n\n\n

Zako\u0144cz\u0119 s\u0142owami wspania\u0142ego szachisty Paula Morphy’ego – nieoficjalnego Mistrza \u015awiata
z lat 1858-1860:

„Nauczcie dzieci gra\u0107 w szachy, a o ich przysz\u0142o\u015b\u0107 mo\u017cecie by\u0107 spokojni”<\/em>.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Witajcie po przerwie! \ud83d\ude42W ostatnim czasie nadmiar pracy nie pozwoli\u0142 mi na spokojnie usi\u0105\u015b\u0107 do bloga i odda\u0107 si\u0119 pisaniu, jednak korzystaj\u0105c z wolnego weekendu oto jest! Przed nami trzy ostatnie figury: ko\u0144 (skoczek), kr\u00f3lowa (hetman) i pionek. Zapraszam do lektury! \ud83d\ude42 Skoczek Skoczek, czyli nasz szachowy konik jest jedn\u0105 […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_themeisle_gutenberg_block_has_review":false,"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[3,17,5,12],"class_list":["post-248","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-pierwszekroki","tag-dziecko","tag-nauka-gry-w-szachy","tag-szachy","tag-wspolna-zabawa"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/zagrajmywszachy.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/248","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/zagrajmywszachy.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/zagrajmywszachy.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zagrajmywszachy.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zagrajmywszachy.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=248"}],"version-history":[{"count":20,"href":"https:\/\/zagrajmywszachy.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/248\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":283,"href":"https:\/\/zagrajmywszachy.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/248\/revisions\/283"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/zagrajmywszachy.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=248"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/zagrajmywszachy.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=248"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/zagrajmywszachy.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=248"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}